آشنایی با فیوز مینیاتوری فاز و نول
کلید های مینیاتوری یکی از اجزای ثابت و پرکاربرد تابلو برق در محیط های مختلف مسکونی ، تجاری و صنعتی  هستند. این فیوز های پرکاربرد مدار الکتریکی را از خطاهای اتصال کوتاه و اضافه بار حفاظت می کنند. فیوز مینیاتوری فاز و نول یکی از انواع مختلف مینیاتوری است که از مدار تک فاز در برابر اضافه جریان و خطای اتصال کوتاه حفاظت می کند. این کلید از آسیب دیدن تجهیزات مدار پیشگیری می کند. مینیاتوری تک فاز و نول به دلیل حفاظت همزمان از فاز و نول، سطح حفاظتی و کنترلی بالاتری را در مدار ایجاد و عملکرد ایزوله سازی را نیز پیاده می کند . آشنایی با فیوز مینیاتوری فاز و نول کلید مینیاتوری کلید مینیاتوری از جمله تجهیزات حفاظتی مهم و بسیار پر کاربرد  در مدار الکتریکی است . فیوز مینیاتوری مدار الکتریکی را در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار حفاظت می­کند .فیوز های مینیاتوری ضریب اطمینان خوبی را برای مدار شما فراهم می کنند. جلوگیری از ایجاد افت ولتاژ در شبکه و یا بروز حوادث جبران ناپذیر و هزینه های زیاد تعمیر و تعویض تجهیزات مدار در اثر عبور جریان های بیشتر از جریان نامی  و… از جمله مزایای استفاده از کلید های مینیاتوری است.  
  Miniature Circuit Breaker  یا MCB  کاربرد گسترده ای در حوزه های صنعتی ، تجاری و مسکونی دارد . کلید های مینیاتوری قابلیت قطع و وصل مدار را نیز علاوه بر عملکرد حفاظتی ارائه می کنند. کلید های مینیاتوری  در دو گروه AC  و DC تولید می شوند.

برای آشنایی بیشتر با دسته بندی های مختلف این کلیدها، مقاله

  “انواع کلید مینیاتوری” را مطالعه کنید .

کلید مینیاتوری تک فاز

کلید های مینیاتوری تک فاز برای حفاظت از سیستم های تک فاز ساخته شده اند و بیشتر در مصارف خانگی و مسکونی کاربرد دارند. این کلیدها وظایف مختلفی در مدار دارند. مهمترین وظایف کلید مینیاتوری در مدار تکفاز عبارتند از:
  • حفاظت در برابر اضافه جریان (Over Load)
  • حفاظت در برابر اتصال کوتاه (Short Circuit)
  • محدود کننده مصرف جریان

برای آشنایی بیشتر با کلید های مینیاتوری تک فاز و انواع دسته بندی آنها ، مقاله

انواع کلید مینیاتوری تک فاز” را مطالعه کنید .

انواع کلید مینیاتوری تک فاز

کلید مینیاتوری تکفاز را براساس تعداد پل و نوع حفاظتی که ارائه می کنند می توان در گروه های زیر دسته بندی کرد:
  • کلید مینیاتوری تک فاز یک پل
  • کلید مینیاتوری فاز و نول
  • کلید مینیاتوری دو پل
MCB  تک‌ فاز یک پل ، دارای یک ترمینال ورودی و خروجی است . این نوع فیوز مینیاتوری فقط بر روی  مسیر فاز قابلیت حفاظت و کنترل دارد و مسیر نول مستقیما به مدار الکتریکی متصل می شود . دو گروه دیگر مینیاتوری تک فاز، دارای دو ترمینال ورودی و خروجی هستند. به عبارت دیگر این فیوزها علاوه بر مسیر فاز، برای مسیر نول نیز دارای ترمینال هستند . در ادامه  این مقاله عملکرد این مینیاتوری ها را بررسی می کنیم .

کلید مینیاتوری تک فاز دوپل

MCB  های تک فاز دوپل دارای دو مسیر  جهت حفاظت و کنترل است. یکی از ترمینال ها برای فاز در نظر گرفته شده است و ترمینال دیگر مسیر نول را حفاظت و کنترل می کند. فیوز های دوپل علاوه بر حفاظت های معمول مسیر فاز که مدار را از اتصال کوتاه و اضافه بار حفظ می کند، در برابر خطای زمین نیز از مدار حفاظت می کنند. کلید مینیاتوری تک فاز دوپل خطای زمین سبب وقوع یک اضافه ولتاژ بر روی مسیر نول می شود. استفاده از کلید مینیاتوری دو پل مدار را در برابر این نوع اضافه ولتاژ نیز محافظت می­کند و اصطلاحا ناظر بر بالانس بودن جریان ورودی از طریق فاز و جریان خروجی نول در مدار است.

کلید مینیاتوری فاز و نول

فیوز مینیاتوری فاز و نول دارای یک مسیر حفاظت و کنترل برای سیم فاز و یک مسیر کنترل برای سیم نول است . در واقع این کلیدها تنها مسیر فاز را از نظر اضافه بار و اتصال کوتاه پایش می کند. مزیت این کلیدها نسبت به کلیدهای تک پل، قطع کردن همزمان مسیر فاز و نول است. در واقع این نوع از مینیاتوری، مسیر نول را نیز ایزوله می کند. مزایای استفاده از این کلیدها را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:
  • فاز و نول یک منبع تغذیه تک فاز را از اضافه جریان و اتصال کوتاه محافظت می کند
  • به منظور اهداف ایمنی و تعمیر و نگهداری، اتصال نول را قطع می کند
  • در برابر اضافه بار واکنش سریع نشان می دهد
  • جمع و جور است و نصب راحتی دارد

عملکرد کلید مینیاتوری فاز و نول

در هنگام استفاده از بریکر برای مسیر نول، توجه به یک نکته مهم ضرروی است. زمانی می توان از کلید یا وسیله حفاظتی در مسیر سیم نول استفاده کرد که مسیر نول، قبل از مسیر فاز وصل شود. در هنگام قطع شدن مدار الکترکی نیز بعد از قطع تیغه فاز، تیغه نول باید قطع شود. فیوز مینیاتوری فاز و نول با در نظر گرفتن این نکته مهم طراحی شده است. به بیان ساده تر عملکرد این کلیدها به صورت زیر است:
  • در زمان اتصال، ابتدا تیغه ارتباطی نول و سپس تیغه فاز وصل می شود
  • در هنگام قطع مدار، ابتدا تیغه ارتباطی فاز و سپس تیغه ارتباطی نول قطع می گردد

کاربرد کلید مینیاتوری تک فاز با ترمینال نول

این نوع بریکرها در مدارهایی که برق دار نشدن مسیر نول حائز اهمیت است استفاده می شوند. زمانی که کلید مینیاتوری قطع است، ارتباط نول نیز به طور کامل از منبع قطع می گردد تا سیستم از نظر برق دار شدن مسیر نول ایمن باشد. از این کلیدها برای بارهای مقاومتی مانند لامپ های رشته ای و بخاری هایی که نیاز به عکس العمل سریع در برابر بارهای اضافه دارند استفاده می شود. عملکرد کلید مینیاتوری فاز و نول

سخن پایانی

استفاده از کلید های مینیاتوری تک فاز با ترمینال نول این امکان را برای کاربر فراهم می کند تا مدار را در سطح حفاظتی بالاتری پیاده سازی کند و آن را ایزوله کند. برای کاربری هایی که قطع بودن مسیر نول در زمان قطع بودن فاز اهمیت دارد می توان از این کلیدها استفاده کرد.